Vogezen (winter 2008)

Algemeen

Begin januari 2008 maakte ik met enkele vrienden een driedaagse wintertrekking in de Vogezen, doorheen het Massif de Ventron, het massief van de Rothenbachkopf en Le Markstein waarbij overnacht werd in de lokale hutten. De sneeuwgrens lag rond 800m met op de Crêtes meestal 40 tot 85cm sneeuw. Het gezelschap was zo zot om het zonder sneeuwschoenen te proberen. Het werd dan ook een veel te zware trekking dan nodig was.

• Deelnemers: Roel, Bert, Lieven, Björn en mezelf.

• Gebruikt kaartmateriaal:
  • IGN TOP25: 3619OT Bussang – La Bresse

• Bekijk alle foto’s.

• Deze tocht staat ook gepost op hiking-info.net.

Wat vooraf ging

De avond valt op een late decemberdag na de laatste werkdag. Nog een paar uurtjes en ik vertrek voor een korte solotocht naar de Chartreuse. Daarna zal ik na nieuwjaar rechtstreeks naar de Vogezen of de Eifel rijden om de groep compleet te maken. Nog even bellen, de meeste suicidehikers zitten al aan zee veel te vroeg het eindejaar te vieren. “Wat gaat het worden mannekes? Vogezen of de Eifel?” Ik was er al vast van overtuigd dat we naar de Eifel gingen gaan. In de Vogezen lag goed een halve meter sneeuw, er ging nog bijvallen en vooral Lieven verzette zich als een piraat tegen het idee om te lopen op sneeuwschoenen. Tot mijn grote verbazing kiezen ze toch niet voor de Vogezen zeker, en dat zonder sneeuwschoenen! Mij goed. Zouden ze dan toch niet zo’n watjes zijn als ze er uit zien?

Woensdag 2 januari: Kruth (498m) - Refuge de la Méreuille (1108m)

Afstand: 8.5km
Duur: 4h15
Klimmen: 720m
Dalen: 100m

Middag te St-Amarin in de Vogezen. Net wakker van een middagdutje in de auto op de parking bij de Office du Tourisme in het dorp, komt daar de Skodamobiel aangereden. We zijn compleet. Nog wat eten, talmen en overleggen en dan besluiten we om met één auto nog wat verder te rijden tot in Kruth en van daaruit te vertrekken. Na een eerste stuk onvermijdelijk asfalt trekken we de bossen in over de echte wandelpaden. Maar het gaat al meteen redelijk steil zigzaggend omhoog. Een lange klim is ons deel, een afgeronde 700m omhoog van Kruth (498m) naar de top van de Grand Ventron (1204m). We volgen de gele kruisjes die de route markeren en voor sommigen lijkt het al meteen een echte kruisweg. Iedereen hijgt zich op zijn eigen tempo naar boven tot we op ongeveer 800m hoogte voor het eerst sneeuw onder de voeten krijgen. Het is nog maar een flinterdun laagje, maar wanneer we de magische 1000m grens overstijgen verandert alles vlug. Onder de Petit Ventron (1155m) waar we op de GR531 uitkomen, lopen we al gauw over een halve meter sneeuw. Erg snel vorderen we niet meer, vooral Bi lijkt een klop van de hamer te hebben gekregen. Het pad is al belopen maar soms zakken we toch goed door. De omgeving is wel prachtig. De duisternis zet zich in en wanneer we dan bij de open plek komen op de flanken van de Grand Ventron, waar lage wolken over razen, pijl ik met een wandelstok weer even in de sneeuw. 85cm ligt er hier. We lopen verder, maar Bi valt op zijn gezicht. Geen handschoenen aan en dus zijn ene hand verkleumd na de val in de sneeuw.

Het is al donker wanneer we de top van de Grand Ventron (1204m) bereiken na een hels inzakstuk. Ik haal even kaart en kompas boven om te oriënteren, maar Lieven kent de weg nog van een vorige tocht in de zomer. Het laatste stuk loopt toch weer wat vlotter. Na de korte afdaling naar de gesloten Refuge de la Chaume (1150m) lopen we over het dichtgesneeuwde asfaltbaantje tot aan de Refuge de la Méreuille (1108m). We stormen de onbemande hut binnen waar we zoals gepland gaan overnachten. De hut is erg ruim. We vinden er drie grote tafels terug, lange banken en een kachel die gelukkig werkt. Het wordt een gezellige avond op de bankjes rond de kachel. En Lieven vindt de tweede tip van de dag uit, of was het al de derde? Zijn plastieken fles te dicht bij de kachel geplaatst. De teut staat helemaal krom gesmolten. Maar bij het drinken lijkt het nog meer een voordeel dan een nadeel te zijn. Nog voor het slapengaan leg ik de thermometer even buiten, -5°c. Dan plaatsen we de tafels en banken bij elkaar zodat we er op kunnen slapen. Slaapwel!

Donderdag 3 januari: Refuge de la Méreuille (1108m) – Refuge de Neurod (1223m)

Afstand: 13.5km
Duur: 7h00
Klimmen: 750m
Dalen: 640m

Om half acht loopt mijn wekker af. Ik ben de enige die meteen recht komt en me aan kleedt. Snel trek ik naar buiten en open de luiken van de ramen van de hut. Dan kruipt de rest toch ook uit zijn nest. Bi bereidt voor ons heerlijke eieren met spek en wanneer dat naar binnen gespeeld is zeggen we vaarwel tegen de Refuge de la Méreuille (1108m). We vervolgen het dichtgesneeuwde asfaltbaantje in noordelijke richting. Na een tijdje komen we bij de Refuge des Blancs Murgers (1001m) uit. Lieven en ik gaan even binnen kijken. De hut is veel kleiner. Er is wel een kachel maar slechts de helft is opengesteld. We lopen verder maar om de GR531 te vervolgen moeten we al snel rechts af slaan om een paadje te nemen dat gestaag het bos weer in stijgt. De groep wordt meteen weer uiteen gescheurd. Björn en ik sporen voorop, de rest volgt een eindje verderop. Regelmatig pauzeren we om iedereen weer bij te laten komen. Vervolgens krijgen we weer een erg moeizaam stuk onder de voeten waar iedereen tot bijna kniediep in de sneeuw wegzakt. Na weer een pauze in de abri nabij de Col de Pourri Faing komen we aan een steile traversée onder de l’Altenberg (1197m) terecht. Voor het eerst hebben we hier een mooie zicht op de Rainkopf (1305m), Rothenbachkopf (1316m) en Batteriekopf (1311m) aan de overkant van het dal, maar er wordt vooral hard naar de voeten gekeken. Het spoor in de sneeuw is maar smal en ik kan me best voorstellen dat bij veel sneeuw dit stuk van de GR531 wel eens onmogelijk wordt om nog over te steken.

We dalen gestaag af naar de Col de Bramont (956m) alwaar we de GR verder vervolgen over een pad dat weer langzaam verder stijgt. Een heel eind verderop nemen we weer een langere pauze in de abri op de Col de l’Etang (1018m). Hier vangt de steile klim aan die al langer eens het gespreksonderwerp was tijdens de dag. Björn en ik vertrekken voorop om de Rainkopf te gaan beklimmen. De rest zou achterna lopen om via de Route des Crêtes naar de Rothenbachkopf te gaan. Het stijgen over het zigzaggende pad loopt redelijk vlot tot op de dicht gesneeuwde Route des Crêtes, maar dan begint de miserie. We krijgen de Rainkopf absoluut niet cadeau. Op het eerste stuk zakken we tot onze dijbenen in de sneeuw. Hogerop blaast een onaangename kille wind en heeft de wind de losse sneeuw weggeblazen zodat we lopen over een harde korst, maar spijtig genoeg weet ook deze ons gewicht niet te dragen. Björn komt uitgeput na een lange klim boven. Het uitzicht is uiteraard mooi. We zien het Zwarte Woud liggen aan de overkant van de Rijnslenk en de Rothenbachkopf maakt indruk met zijn sneeuwcorniches op de oostflank.

We dalen met z’n tweeën, weer goed door de sneeuw zakkend, af richting deze berg. In de dip tussen Rainkopf en Rothenbachkopf staat de rest van de groep ons al op te wachten. Toch hebben zij het ook niet gemakkelijk gehad. Over de sneeuw op de Route des Crêtes was het eveneens een ploeterfestijn. We klimmen nu naar de top van de Rothenbachkopf (1316m), de berg die voor mij absoluut één van de mooiste is uit de Vogezen. Ik kom als eerste boven. Wat later volgen ook Lieven en Roel. De rest ziet het laatste ommetje niet meer zitten en loopt door in de richting van de Batteriekopf. Ondanks de vele wolken zien we toch de Jura en zelfs een paar bergen van de Zwitserse Alpen. Het laatste stuk van de dag loopt tot aan de Refuge de Neurod (1223m), alwaar we de volgende overnachting hadden gepland. Ik trek alweer met voorsprong de Batteriekopf over en loop op een snel tempo, voor zover het gaat in de inzakkende sneeuw, verder naar de hut in de hoop dat er geen andere groep ons voor zou zijn.

De onbemande hut is net groot genoeg voor ons vijven. Het bovenverdiep dat vroeger bestond uit enkele planken waarop je kon slapen, is weggehaald. We zullen op de grond moeten slapen rondom de barbecuekachel, maar dat is nog steeds beter dan niks. Er ligt goed 8m³ mooi voorgekliefd brandhout gestapeld aan de hut. Ik wacht echter tot specialist Björn aangekomen is. Hij kan als geen ander een kampvuur aan de praat krijgen. De rest van het gezelschap komt half dood aan de hut aan en nestelt zich binnen. Ik loop nog even buiten op verkenning naar de Auberge de Huss een klein stukje lager, maar alles is hermetisch afgesloten. Snel keer ik terug want op de heenweg zag ik twee groepen op sneeuwschoenen naderen, één van af de Batteriekopf en een andere over de Route des Crêtes vanuit het zuiden. In de Refuge Neurod vertel ik dat we misschien bezoek zullen krijgen en nog geen twee minuten later staat één van de twee groepen aan de refuge.

Ze zijn met vier. We laten ze binnen en meteen ontstaat er ongewild een vreemde situatie. We begroeten elkaar maar er volgt geen gesprek. De groep, we denken dat het Fransen zijn, is duidelijk teleurgesteld dat de refuge reeds bezet is door ons. Ze zeggen geen woord meer, maar zetten zich toch bij ons. Op één of andere manier voelen we ons bedreigd. We vinden niet dat het aan ons is om hen uit te vragen. Sommigen onder ons voelen het aan alsof we straks gaan buiten gekegeld worden. We beginnen over de situatie te discussiëren onder ons in het Nederlands. Ze zullen het toch niet verstaan, zo denken we. Het duurt niet lang of de “indringers” worden in ons gesprek een beetje door het slijk gehaald. Vreemde blikken aan de overkant tot plots na meer dan een uur één van hen ons aanspreekt met een beetje Nederlands. Wat een situatie! Ondertussen ga ik water halen uit de bron nabij de Col du Herrenberg. Terug blijkt dat er gepraat is geweest. We zijn een groepje Walen uit de omgeving Luik tegen het lijf gelopen. De groepsspanningen zijn toch wat getalmd, ze stellen hun tent op naast de hut en eten nog samen met ons hun avondmaal op. Wel verleidelijke blikken wanneer wij ons specialisten trekkingstoofvlees boven halen. Vervolgens trekken ze hun tent in en loopt onze avond nog gezellig verder uit in de Refuge de Neurod. Nog voor we gaan slapen moet ik nog even de temperatuur buiten opmeten, -2.6°c. ’s Nachts ben ik het die niet goed weet te slapen. Bovendien hoor ik vreemde geluiden rondom me heen. Het duurt lang voor ik door heb dat het geluid van door het open raampje boven komt. Buiten blijkt het te dooien. Stukken rijm en sneeuw vallen door de dooi uit de boompjes en struiken.

Vrijdag 4 januari: Refuge de Neurod (1223m) – Chalet Forestier de Béni Benoit (647m)

Afstand: 14.5km
Duur: 6h20
Klimmen: 300m
Dalen: 880m

’s Ochtends gaat de wekker weer om half acht. Het duurt uiteraard weer een tijdje alvorens we vertrekklaar staan. Onze Waalse landgenoten komen later ook weer stilzwijgend hun tent uit gekropen. Eén van hen vraagt me toch waar ze die waterbron kunnen vinden. Gisteren hadden ze als sukkelaars sneeuw zitten smelten… en dan kwam ik met flessen bronwater naar binnen. Ik stuur ze op pad. Wanneer we dan zelf op pad vertrekken lopen we ze op de Col du Herrenberg weer tegen. De gemoederen zijn precies nog niet bedaard want er volgt geen woord nadat ik ze nog een prettige dag toewens, enkel strenge stilzwijgende blikken. Die Walen toch.

Bi, Björn en mezelf gaan ook nog even bijtanken aan de bron terwijl Roel en Lieven wachten op de col. Wanneer we terug bij hen komen begint het lichtjes te regenen en worden de jassen aangetrokken. We willen de Route des Crêtes vervolgen maar na een hele poos komen we uit bij de Auberge de Schaffert (990m). Mijn domme fout om de kaart weggeborgen te houden. Nu dienen we weer helemaal terug naar boven te klimmen. Er wordt weer binnensmonds gevloekt want de klim langsheen de gele kruismarkering is er weer één waar elke stap via een zoef het sneeuwdek in verdwijnt. Iedereen is blij wanneer we boven aankomen. Na een ruime pauze zetten we door tot op de Col de Hahnenbrunnen (1186m) alwaar de middagstop plaats vindt. Dan besluiten we om over de Sentier des Américains af te dalen naar de Chalet Forestier Béni Benoit (647m), een eind onder de sneeuwgrens om daar onze laatste nacht te gaan doorbrengen. Het eerste stuk van de afdaling loopt nog ploeterend door de sneeuw, maar eens in het bos loopt alles gemakkelijker. Toch voor Björn, die last heeft gekregen van zijn knie, is het nog even afzien tot we onder de sneeuwgrens uitkomen. Na wat uitlopen komen we dan bij de onbemande hut aan.

De hut heeft nog een zolder, maar deze is voor ons ontoegankelijk. Het luik is op slot. Toch weten we een plank buiten los te maken en met behulp van de wandelstok het bovenluik langs buiten te openen en zo op de zolder te geraken. Tijdens het zoeken naar brandhout weet de hond van de plaatselijke boerderij een eindje verder ons te vinden. We geraken niet meer van hem af. Bi en ik lopen nog even naar het dal om in Kruth in het winkeltje nog wat eten, wijn en bier te kopen. Onze hondenvriend volgt meteen. Meer zelfs, hij loopt voorop om ons de weg te tonen. Gelukkig geraken we toch van hem af net voor we het dorp in lopen. Weer boven in de hut maken we er nog een gezellige laatste avond van. Matthias met zijn gezelschap komen nog even goeiedag zeggen. Zij logeren wat verderop te Cornimont. Uiteindelijk is het al na twee uur in de nacht wanneer we de zolder op kruipen. Lieven slaapt echter als een waakhond beneden. ’s Nachts steekt er een stevige wind op en regent het meermaals.

De laatste dag slapen we een beetje uit. Pas tegen tienen begint het te leven in de Chalet Béni Benoit. We pakken alles in en lopen nog afdalende uit naar Kruth. Tenminste dat waren sommigen toch van plan. Maar Bi en ik waren gisteren met de auto weer naar boven gekomen. En zo werd het dan toch een heel korte uitloopklim. We reden weer naar huis in verschrikkelijke regen, net op tijd afgerond.